रिटेल क्रांती: जनरल ट्रेड, मॉडर्न ट्रेड आणि ई-कॉमर्समधील संघर्ष की सहअस्तित्व?
भारतीय बाजारपेठेत गेल्या दोन दशकांत आमूलाग्र बदल झाले आहेत. किरकोळ विक्री (Retail) क्षेत्राचे प्रामुख्याने तीन भागांत विभाजन केले जाते: General Trade (GT) , Modern Trade (MT) आणि E-Commerce . या लेखात आपण या तिन्ही व्यापार पद्धतींचे स्वरूप, त्यांचे महत्त्व आणि एकमेकांवर होणारा परिणाम सविस्तरपणे पाहूया. १. संकल्पना आणि व्याख्या A) General Trade (GT) - पारंपारिक व्यापार याला आपण सामान्यतः 'किराणा दुकान' किंवा 'नेबरहूड स्टोअर' म्हणतो. ही भारताच्या किरकोळ क्षेत्राचा कणा आहे. स्वरूप: असंघटित क्षेत्र, छोटी दुकाने, वैयक्तिक मालकी. व्याप्ती: गल्लीबोळातील दुकानांपासून ते गावातील छोट्या स्टॉलपर्यंत. B) Modern Trade (MT) - आधुनिक व्यापार यात संघटित रिटेल साखळीचा समावेश होतो. उदा. डी-मार्ट, रिलायन्स फ्रेश, बिग बाजार (आता स्मार्ट बाजार). स्वरूप: संघटित क्षेत्र, मोठी दुकाने (Supermarkets/Hypermarkets), सेल्फ-सर्व्हिस मॉडेल. व्याप्ती: प्रामुख्याने शहरे आणि निमशहरी भाग. C) E-Commerce - ई-कॉमर्स इंटरनेटच्या माध्यमातून वस्तूंची खरेदी...